Er zijn verschillende manieren waarop je aan een opstelling kunt deelnemen:

• in een groep
• in individuele coaching of therapie

Opstellingen in een groep
Er zijn verschillende mogelijkheden voor het werken in groepen. De meest gangbare vorm is een groep waarin alleen familie- en/of organisatieopstellingen worden gedaan. Er zijn ook groepen waarin opstellingen in combinatie met andere methodieken worden gebruikt.

Begeleiders van opstellingen kunnen verschillende methodes hanteren. De meeste opstellingen worden gedaan in groepen die een of twee dagen bij elkaar komen en die aanzienlijk kunnen verschillen voor wat betreft het aantal deelnemers. Sommige begeleiders kiezen ervoor om vooraf te bepalen wie een opstelling gaat doen. Andere deelnemers aan die groep kunnen dan als representant worden ingezet. Soms is er ook verschil in prijs voor deelname aan de groep tussen de personen die een opstelling doen en zij die als representant worden ingezet. In andere groepen is dat verschil er niet en wordt na elke opstelling opnieuw bepaald wie op dat moment een opstelling gaat doen. Het is dan afhankelijk van het aantal deelnemers en de beschikbare tijd of iedere deelnemer een opstelling kan doen.

Opstellingen in individuele coaching of therapie
De persoonlijke coach of therapeut heeft niet de beschikking over 'levende' representanten. In plaats daarvan maakt hij gebruik van andere middelen, zoals poppen, sjablonen of tekeningen, om de opstelling vorm te geven. De ervaren therapeut kan met deze middelen de thematiek in de opstelling blootleggen en gebruiken voor verdere begeleiding.

Wat doet de persoon die een thema inbrengt?
Iemand die een thema inbrengt en daarmee een opstelling wil doen, noemen we hier de 'opsteller'. Deze persoon beantwoordt in een gesprek de vragen van de begeleider over zijn thema of vraag. Vervolgens bepaalt de begeleider welke personen of elementen worden opgesteld. De volgende stap is dat de opsteller andere aanwezigen in de groep vraagt deze personen of elementen te representeren. "Wil jij de plaats van mijn vader innemen? Wil jij de plaats van mijn collega innemen?", enzovoorts. De persoon die als representant gevraagd wordt kan 'ja' zeggen, maar hij kan ook, zonder opgaaf van reden, weigeren.
De opsteller stelt de representanten stuk voor stuk op. Hij doet dat door iedere representant intuïtief naar een plaats in de ruimte te leiden. Uiteindelijk staan alle representanten, ook die voor de opsteller zelf, in een bepaalde ordening in de ruimte. Dit is de start van de feitelijke opstelling.
Soms kan de begeleider de opsteller vragen direct zelf in de opstelling plaats te nemen of de plaats in te nemen van de persoon die hem representeert.

Bij een opstelling in een groep zijn er dus: een opsteller, een begeleider of therapeut en groepsdeelnemers die al of niet als representant aan een opstelling deelnemen.

Wat is de bijdrage van een representant ?
Iemand die gevraagd wordt representant te zijn in een opstelling, heeft een innerlijke bereidheid. Die bereidheid is om de lichamelijke gevoelens, emoties en eventuele opvattingen van degene die of datgene wat hij vertegenwoordigt, toe te laten. Want dat is wat opstellingen bijzonder maakt. Representanten ervaren gevoelens, emoties en opvattingen die overduidelijk niet van henzelf zijn. Hoe dat precies kan is een grote vraag. Het feit is dát het keer op keer gebeurt. De begeleider kan naar deze gevoelens en opvattingen vragen en er belangrijke informatie uithalen voor het verdere verloop van de opstelling. Hij kan representanten bijvoorbeeld belangrijke zinnen tegen elkaar laten uitspreken of ze in een andere positie plaatsen. De begeleider zal steeds zoeken naar een ordening waarin de opsteller, maar ook iedere persoon in de opstelling op de 'juiste' plek staat. Vaak is dat de plek waarin de representanten kunnen voelen dat het 'klopt', dat dit de 'juiste' ordening is. Een opstelling kan een helende werking op de ziel van de opsteller hebben en ook op het systeem waar hij deel van uitmaakt.

Welke bijdrage levert de 'toeschouwer'?
Ook personen die niet als representant zijn opgesteld, nemen als het ware deel aan de opstelling. Door hun aanwezigheid, hun liefdevolle aandacht en concentratie 'maken' zij de 'ruimte' waarin de opstelling mogelijk wordt.
Het gebeurt regelmatig dat 'toeschouwers' geraakt worden door wat zij meemaken en zien binnen de opstelling van anderen. Een opstelling meemaken kan inzicht geven in eigen patronen.

Bij wie kun je deelnemen?
Er zijn veel aanbieders van opstellingen. Op deze site vind je geen lijst van begeleiders van opstellingen. Het is onze keuze om algemene informatie over opstellingen te geven en geen promotie te maken voor individuele begeleiders. Iemand die een opstelling wil doen komt vaak op aanbeveling van een vriend, kennis of 'via via' in contact met een begeleider. De meeste begeleiders hebben een brochure waarin ook hun curriculum is opgenomen. Een opstelling is een krachtig instrument dat zeer zorgvuldig gehanteerd dient te worden.